Þar sem tvö tré koma saman, þar er skógur. Aðstæður fyrir annan gróður en tré eru gjörólíkar í og utan við skóga. Sérstaklega ef trén eru fleiri en tvö. Þess vegna er farið dálítið frjálslega með sannleikann í þessari tilvitnun hér í byrjun og sennilega á það sinn þátt í að gera hana svona eftirminnilega. Allar grænar plöntur ljóstillífa. Því er birta og sólarljós þeim alger nauðsyn. Þar sem í skóginum vaxa að jafnaði mörg tré verður meiri birta utan við skóginn en víðast hva

Í pistlum okkar um tré höfum við annað slagið fjallað um hlyntré. Þar er af nægu að taka enda er ættkvíslin stór. Tré vikunnar er hlyntegund frá Norður-Ameríku og við getum lofað að þetta er ekki seinasti pistill okkar um hlyntré. Stundum er það þannig að stórum ættkvíslum er gjarnan skipt upp í minni hópa eða deildir (latína: sectio) eftir skyldleika. Það á einmitt við um hlynina eins og við höfum áður nefnt í pistli um næfurhlyn. Í þessum pistli beinum við kastljósinu einku

Skógar Íslands, einkum barr- og blandskógar, hafa sýnt okkur fram á að ýmsir fuglar, sem ekki voru á landinu í fyrri tíð, geta vel lifað hér á landi. Við höfum nú þegar sagt frá sumum þeirra. Má nefna glókollinn sem er skilgetið afkvæmi barrskóga á Íslandi og algerlega háður þeim um fæðu. Nú er komið að einum þeirra fugla sem telst vera flækingsfugl á Íslandi. Vel getur verið að sú tíð komi að hann geti sótt um íslenskan ríkisborgararétt. Þetta er hin fallega silkitoppa eða B

Fyrir fáum vikum birtum við fyrri hluta pistils okkar um trjátegundina Alnus glutinosa (L.) Gaertn. Þann pistil hófum við á því að segja frá ljóði frá 1778 eftir þýska þjóðskáldið Goethe. Það ljóð er um ölrakónginn sem tældi til sín barn í skógi þar sem þessa tegund var að finna. Til að komast hjá því að taka afstöðu til þess hvort kalla beri tegundina rauðelri eða svartelri nefnum við pistilinn eftir þessum illa kóngi. Í Þessum pistli notum við frekar fræðiheitið Alnus gluti

Fyrir nokkrum vikum birtum við tvo pistla um landlæsi og ástand lands. Þann fyrri má sjá hér og þann seinni hér. Þótt þessir pistlar hafi vakið nokkra athygli og orðið til þess að höfundur fékk sendar svívirðingar á alnetinu var í raun ekkert nýtt sem birtist í þeim. Allt sem þar var að finna hefur legið fyrir lengi. Í þessum pistli skoðum við málin út frá öðru sjónarhorni. Við skoðum hvað sum af okkar ástkæru skáldum hafa haft um málið að segja. Sum hafa skrifað um málaflokk

Nú, þegar vorið hefur bankað á dyrnar og gróður er smám saman að taka við sér, þykir okkur rétt að skoða eina íslenska tegund sem á það til að laufgast mjög seint. Það á þó ekki við um allar plöntur tegundarinnar. Í pistlum okkar um tré, skóga og tengd málefni höfum við meðal annars sagt frá öllum íslensku víðitegundunum sem hafa verið hér allt frá landnámi og væntanlega miklu, miklu lengur. Ein þeirra heitir gulvíðir eða Salix phylicifolia L. Hér má sjá pistil um þá tegund o

Um austurhluta Norður-Ameríku vex reynitegund sem reynd hefur verið hér á landi. Hún er kennd við álfuna alla og heitir Sorbus americana Marshall á fræðimálinu. Ekki er annað að sjá en tegundin þrífist hér prýðilega eins og svo margar reynitegundir sem reyndar hafa verið á Íslandi. Fyrri myndin er af korti frá World Flora Online sem sýnir útbreiðslu tegundarinnar. Á síðu Wikipedia er annað kort og ber þeim ekki alveg saman eins og sjá má. Kortin hjá WFO eru þannig uppbyggð að

Af þeim löndum sem við helst miðum okkur við er Ísland meðal þeirra sem hafa einna minnstu skógarþekju, enda er landið með skógarsnauðustu löndum í heimi. Aðeins um 2% landsins er vaxið skógi eða kjarri. Þar af vex birki á 1,5% landsins. Í þeirri tölu eru bæði birkiskógar og birkikjarr sem er það lágvaxið að það telst ekki til skóga samkvæmt alþjóðlegum viðmiðum. Rétt er að nefna að birki er sú trjátegund sem mest er plantað af á Íslandi þessi misserin. Því er bæði plantað þa

Undanfarin misseri höfum við reglulega birt pistla um elri og elritegundir sem sjá má hér . Þar sem við erum sannfærð um að elritegundir séu vannýttar í skógrækt, garðrækt og landgræðslu ætlum við að halda þessari umfjöllun áfram. Fyrir nokkrum vikum birtum við fyrsta pistil okkar um evrópskt gráelri . Við vinnslu hans kom í ljós að okkur liggur mikið á hjarta um þessa elritegund sem hefur verið lengur í ræktun á Íslandi en annað elri. Því má líta á þennan pistil sem framhald

„Það væri gaman að fá pistil um gróður sem skjól í görðum, t.d. á lóðarmörkum, hvaða tegundir henta hvar, blöndun á t.d. há- og lággróðri. Það er svo mikið um víggirðingu garða með skjólveggjum þar sem gróður væri heppilegri og jafnvel auðveldari í hirðingu en tréverkið.“ Þessi orð eru rituð af Maríu Rut Dýrfjörð eftir að hún hafði svarað getraun rétt á Facebooksíðu Skógræktarfélagsins. Í verðlaun fékk hún að stinga upp á umfjöllunarefni fyrir tré vikunnar. Okkur þykir efnið

Víðast hvar á Íslandi ber landið glögg merki þess að hér hefur fólk búið í meira en ellefu hundruð ár án þess að gera sér að fullu grein fyrir því hvað landið þyldi. Fólkið kom að skógivöxnu landi og hóf þegar að höggva trén í ýmsum tilgangi. Það gat nýtt timbrið á fjölbreyttan hátt, til dæmis til smíða og kolagerðar, en einnig þurfti að rýma fyrir ræktun gróðurs og búfjár. Sjálfsagt hafa landnemarnir talið að af nægu væri að taka enda telja fræðingar að þá hafi um 25-40% lan

Eftir langa og snjóþunga vetur vorar loksins í háfjöllum Evrópu. Veðrið fer hlýnandi og sólin skín, nema ef hlýindunum fylgja rigningar eins og stundum gerist. Hvort heldur sem er bráðnar snjórinn hratt og vatnið safnast saman í læki sem fossa niður hlíðarnar og geta jafnvel brotið nokkurt land og borið í burtu dýrmæta mold með þeirri næringu sem í henni kann að vera. Þarna í fjöllunum renna lækirnir saman í straumharðar ár sem á vorin geta flætt yfir bakka sína og fært umhve

Fyrir nokkru birtum við pistil um einkennisbarrtré suðurhvels jarðar. Það eru tegundir af ættkvísl gagnviða eða Podocarpus. Gagnviðir eru lykiltré ættar sinnar sem kallast gagnviðarætt eða Podocarpaceae. Innan þeirrar ættar eru samtals um tveir tugir ættkvísla, en heimildum ber ekki saman um nákvæman fjölda. Þar má finna ýmis merkileg tré og runna sem mörg hver eru mjög framandi í augum þeirra sem búa á norðurhveli jarðar. Að ekki sé nú talað um þá sem búa á Íslandi. Í þessum

Á fögrum síðsumarsdegi er fallegt og fróðlegt að ganga um Kjarnaskóg. Sjá má börn að leik. Sum eru við Brunnána á meðan önnur klifra upp í tré eða eru á skipulögðum leiksvæðum. Í skóginum eru fjölskyldur á gangi sem njóta þess sem hann hefur upp á að bjóða. Sumir tína allskonar ber á meðan aðrir leita sveppa. Enn aðrir skoða fugla og njóta þess að heyra í þeim. Ef til vill má rekast á glókoll, svartþröst, gráþröst, krossnef eða skógarsnípu. Þetta eru allt saman frekar nýlegir

Eins og kunnugt er þekja skógar aðeins lítinn hluta Íslands og af þeim skógum eru barrskógar aðeins örlítið brot. Samt sem áður hafa þeir haft ýmis jákvæð áhrif á náttúruna. Helst ber þar að nefna að þeir hafa aukið líffjölbreytileikann töluvert. Hann birtist meðal annars í nýjum fuglategundum sem hafa sest hér að í kjölfar þess að barrtré fóru að vaxa á Íslandi. Guðmundur Páll Ólafsson (2005) spáði því í bókinni Fuglar í náttúru Íslands að í framtíðinni yrði helsti vaxtarbr

Í góðri bók stendur: „Af ávöxtunum skulið þér þekkja þá“. Það verður þó að segjast eins og er að það á ekkert endilega vel við um margar þeirra trjátegunda sem vaxa á Íslandi. Í sumum tilfellum væri hægt að segja: „Af greinunum skulið þér þekkja þau“. Í þessum stutta pistli veltum við fyrir okkur hvað kunni að hafa ýtt undir þá þróun að greinar á mörgum hengibjörkum hanga niður og gefa þeim þetta sérstæða útlit sem einkennir þær. Fyrst skoðum við ættkvíslina aðeins og veltum

Eins og tryggir lesendur okkar vita mætavel höfum við ekki bara áhuga á þeim trjám og skógum sem vaxa á Íslandi. Við höfum alveg sérlega mikinn áhuga á framandi trjám enda eru mörg þeirra ákaflega merkileg. Tré vikunnar að þessu sinni er eitt þeirra. Á alþjóðlega fræðimálinu heitir það Metrosideros polymorpha Gaudich. Þetta er einlend tegund á Hawaii og langalgengasta tréð á því framandi eylandi. Heimamenn kalla tréð ʻ ōhiʻa lehua en það hefur ekki hlotið íslenskt heiti. Þa

Í norðurhluta Evrópu, Ameríku, Asíu og í fjöllum sunnar í sömu álfum vex elri sem oftast myndar kjarr frekar en skóg. Nú er mest af því flokkað sem ein safntegund. Þetta runnkennda elri vex gjarnan við skógarmörk og getur lifað og vaxið við skilyrði sem reynast öðrum tegundum trjáa og runna strembin. Um þetta fjölluðum við í fyrri hluta þessa pistils sem lesa má hér . Í þeim pistli lofuðum við að fjalla nánar um mismunandi hópa þessa elris. Hér kemur sú umfjöllun. Myndarlegt

Víða er þörf á að græða upp land á Íslandi. Stundum er talið að hástig landgræðslu sé fólgið í því að búa til skóg eða akra úr örfoka landi. Þar sem þessi pistill er hluti af pistlaröð um tré, skóga og tengd málefni geymum við akrana í þetta skiptið en höldum okkur við ræktun skóga og kjarrs. Stundum, þegar illa farið land er tekið til ræktunar, er byrjað á því að reyna að koma lífi í landið , til dæmis með notkun belgjurta eða endurtekinni áb urðargjöf sem í sumum tilfell

Skógarvistkerfi eru ofiin úr mörgum þáttum. Á þessum vettvangi höfum við mest talað um tré, enda eru þau mest áberandi í skógum. Að auki höfum við fjallað um vatnið í skóginum, jarðveginn, runna og aðrar plöntur, sveppi, bakteríur, skógarfugla og önnur dýr svo fátt eitt sé nefnt. Nú ætlum við sérstaklega að skoða pöddur í skóginum. Þetta umræðuefni hefur áður borið á góma. Við viljum benda áhugasömum á þennan pistil um lífið í skógarmoldinni, tvo pistla um skaðvalda á birki