Í pistlum okkar um tré höfum við annað slagið fjallað um hlyntré. Þar er af nægu að taka enda er ættkvíslin stór. Tré vikunnar er hlyntegund frá Norður-Ameríku og við getum lofað að þetta er ekki seinasti pistill okkar um hlyntré. Stundum er það þannig að stórum ættkvíslum er gjarnan skipt upp í minni hópa eða deildir (latína: sectio) eftir skyldleika. Það á einmitt við um hlynina eins og við höfum áður nefnt í pistli um næfurhlyn. Í þessum pistli beinum við kastljósinu einku

Skógar Íslands, einkum barr- og blandskógar, hafa sýnt okkur fram á að ýmsir fuglar, sem ekki voru á landinu í fyrri tíð, geta vel lifað hér á landi. Við höfum nú þegar sagt frá sumum þeirra. Má nefna glókollinn sem er skilgetið afkvæmi barrskóga á Íslandi og algerlega háður þeim um fæðu. Nú er komið að einum þeirra fugla sem telst vera flækingsfugl á Íslandi. Vel getur verið að sú tíð komi að hann geti sótt um íslenskan ríkisborgararétt. Þetta er hin fallega silkitoppa eða B

Fyrir fáum vikum birtum við fyrri hluta pistils okkar um trjátegundina Alnus glutinosa (L.) Gaertn. Þann pistil hófum við á því að segja frá ljóði frá 1778 eftir þýska þjóðskáldið Goethe. Það ljóð er um ölrakónginn sem tældi til sín barn í skógi þar sem þessa tegund var að finna. Til að komast hjá því að taka afstöðu til þess hvort kalla beri tegundina rauðelri eða svartelri nefnum við pistilinn eftir þessum illa kóngi. Í Þessum pistli notum við frekar fræðiheitið Alnus gluti

Óhætt er að fullyrða að oftast er það þannig með okkur Íslendinga að við notum heimilisgarðana okkar ekki mikið nema í um fjóra mánuði á ári. Aftur á móti koma flest okkar heim til sín næstum alla daga ársins. Því getur verið skemmtilegt að skipuleggja sígræn beð sem næst útidyrunum. Þá tekur alltaf eitthvað grænt á móti okkur þegar við komum heim hvenær ársins sem er nema ef allt er á kafi í snjó. Ekki er verra ef þessir sígrænu runnar geta blómstrað fallega en það geta þeir

Nú, þegar vorið hefur bankað á dyrnar og gróður er smám saman að taka við sér, þykir okkur rétt að skoða eina íslenska tegund sem á það til að laufgast mjög seint. Það á þó ekki við um allar plöntur tegundarinnar. Í pistlum okkar um tré, skóga og tengd málefni höfum við meðal annars sagt frá öllum íslensku víðitegundunum sem hafa verið hér allt frá landnámi og væntanlega miklu, miklu lengur. Ein þeirra heitir gulvíðir eða Salix phylicifolia L. Hér má sjá pistil um þá tegund o

Um austurhluta Norður-Ameríku vex reynitegund sem reynd hefur verið hér á landi. Hún er kennd við álfuna alla og heitir Sorbus americana Marshall á fræðimálinu. Ekki er annað að sjá en tegundin þrífist hér prýðilega eins og svo margar reynitegundir sem reyndar hafa verið á Íslandi. Fyrri myndin er af korti frá World Flora Online sem sýnir útbreiðslu tegundarinnar. Á síðu Wikipedia er annað kort og ber þeim ekki alveg saman eins og sjá má. Kortin hjá WFO eru þannig uppbyggð

Af þeim löndum sem við helst miðum okkur við er Ísland meðal þeirra sem hafa einna minnstu skógarþekju, enda er landið með skógarsnauðustu löndum í heimi. Aðeins um 2% landsins er vaxið skógi eða kjarri. Þar af vex birki á 1,5% landsins. Í þeirri tölu eru bæði birkiskógar og birkikjarr sem er það lágvaxið að það telst ekki til skóga samkvæmt alþjóðlegum viðmiðum. Rétt er að nefna að birki er sú trjátegund sem mest er plantað af á Íslandi þessi misserin. Því er bæði plantað þa

Undanfarin misseri höfum við reglulega birt pistla um elri og elritegundir sem sjá má hér . Þar sem við erum sannfærð um að elritegundir séu vannýttar í skógrækt, garðrækt og landgræðslu ætlum við að halda þessari umfjöllun áfram. Fyrir nokkrum vikum birtum við fyrsta pistil okkar um evrópskt gráelri . Við vinnslu hans kom í ljós að okkur liggur mikið á hjarta um þessa elritegund sem hefur verið lengur í ræktun á Íslandi en annað elri. Því má líta á þennan pistil sem framhald

Ungur drengur ríður í fangi föður síns gegnum myrkt skógarþykkni í mýrlendi. Barnið heyrir þá í hinum illa ölrakóngi og sér bæði svip hans og dóttur hans sem er alveg jafnógnvekjandi. Konungurinn reynir að villa feðgunum sýn og lokka þá til sín. Litli drengurinn er hræddur, varar föður sinn við og deilir með honum áhyggjum sínum. Faðirinn dregur úr þessu öllu og trúir ekki varnaðarorðum sonar síns. Hann segir drenginn aðeins heyra skrjáfið í laufinu og sjá hvernig tunglsljósi

Eftir langa og snjóþunga vetur vorar loksins í háfjöllum Evrópu. Veðrið fer hlýnandi og sólin skín, nema ef hlýindunum fylgja rigningar eins og stundum gerist. Hvort heldur sem er bráðnar snjórinn hratt og vatnið safnast saman í læki sem fossa niður hlíðarnar og geta jafnvel brotið nokkurt land og borið í burtu dýrmæta mold með þeirri næringu sem í henni kann að vera. Þarna í fjöllunum renna lækirnir saman í straumharðar ár sem á vorin geta flætt yfir bakka sína og fært umhve

Fyrir nokkru birtum við pistil um einkennisbarrtré suðurhvels jarðar. Það eru tegundir af ættkvísl gagnviða eða Podocarpus. Gagnviðir eru lykiltré ættar sinnar sem kallast gagnviðarætt eða Podocarpaceae. Innan þeirrar ættar eru samtals um tveir tugir ættkvísla, en heimildum ber ekki saman um nákvæman fjölda. Þar má finna ýmis merkileg tré og runna sem mörg hver eru mjög framandi í augum þeirra sem búa á norðurhveli jarðar. Að ekki sé nú talað um þá sem búa á Íslandi. Í þessu

Í góðri bók stendur: „Af ávöxtunum skulið þér þekkja þá“. Það verður þó að segjast eins og er að það á ekkert endilega vel við um margar þeirra trjátegunda sem vaxa á Íslandi. Í sumum tilfellum væri hægt að segja: „Af greinunum skulið þér þekkja þau“. Í þessum stutta pistli veltum við fyrir okkur hvað kunni að hafa ýtt undir þá þróun að greinar á mörgum hengibjörkum hanga niður og gefa þeim þetta sérstæða útlit sem einkennir þær. Fyrst skoðum við ættkvíslina aðeins og veltum

Í norðurhluta Evrópu, Ameríku, Asíu og í fjöllum sunnar í sömu álfum vex elri sem oftast myndar kjarr frekar en skóg. Nú er mest af því flokkað sem ein safntegund. Þetta runnkennda elri vex gjarnan við skógarmörk og getur lifað og vaxið við skilyrði sem reynast öðrum tegundum trjáa og runna strembin. Um þetta fjölluðum við í fyrri hluta þessa pistils sem lesa má hér . Í þeim pistli lofuðum við að fjalla nánar um mismunandi hópa þessa elris. Hér kemur sú umfjöllun. Myndarlegt

Víða er þörf á að græða upp land á Íslandi. Stundum er talið að hástig landgræðslu sé fólgið í því að búa til skóg eða akra úr örfoka landi. Þar sem þessi pistill er hluti af pistlaröð um tré, skóga og tengd málefni geymum við akrana í þetta skiptið en höldum okkur við ræktun skóga og kjarrs. Stundum, þegar illa farið land er tekið til ræktunar, er byrjað á því að reyna að koma lífi í landið , til dæmis með notkun belgjurta eða endurtekinni áb urðargjöf sem í sumum tilfell

Á Íslandi vaxa nokkrar tegundir af ættkvíslinni Alnus sem á íslensku kallast elriættkvísl. Í fyrri pistlum okkar um ættkvíslina sögðum við frá því að elri og birki er af sömu ætt og tilheyra mjög skyldum ættkvíslum. Jafnvel svo mjög að elrið er talið hafa þróast frá einni grein birkiættkvíslarinnar. Í þeim pistlum sögðum við frá hinu og þessu um elriættkvíslina en í þessum þriðja pistli okkar um elri reynum við að setja fram yfirlit yfir helstu tegundir og hópa innan ættkvís

Spænsku sjómennirnir sigldu meðfram ströndum þessara framandi slóða og horfðu með undrun til lands. Þar blöstu við ótrúlega stór tré og þeir sáu frá hafi að börkurinn var kanilrauður. Þeir kölluðu tréð palo colorado sem getur útlagst sem rauðviður. Þeir skrifuðu niður lýsingar á þessum furðulegu risum. Enginn Spánverji hafði nokkurn tímann séð eitthvað þessu líkt. Þessi sjóferð spænskra landkönnuða var meðfram ströndum Kaliforníu í október árið 1769 og ekki er vitað um eldri

Þann 19. mars síðastliðinn birtum við pistil um tvínafnakerfið sem vísindasamfélagið notar til að flokka allar lífverur. Auðvitað var kastljósinu fyrst og fremst beint að trjám en í leiðinni sögðum við frá uppruna kerfisins og sögu þess. Við bendum áhugasömum á þann pistil til upprifjunar. Við höggvum nú í sama knérunn og segjum nánar frá þessu kerfi og notkun þess. Einnig kynnum við hugtakið kvæmi og fjöllum um íslenska nafnahefð. Það liggur fyrir að ekki eru allar plöntur

Í hinum stóra heimi eru til allskonar tré. Sum eru algeng en önnur eru fágætari. Má sem dæmi nefna að birki verður að teljast algengt, íslenskt tré þótt tegundin þeki aðeins um 1,5% landsins, eða þar um bil. Aftur á móti er blæösp sjaldgæft, íslenskt tré. Hún er samt hreint ekkert sjaldgæf í hinum stóra heimi. Svona er allt afstætt. Við höfum stundum fjallað um tré sem eru sjaldgæf í heiminum. Má nefna sem dæmi pistla um tré sem telja má lifandi steingervinga og finnast aðein

Fyrir fáeinum vikum birtum við pistil um hina ágætu elriættkvísl. Tegundir af þeirri ættkvísl eru gagnlegar í skógrækt, garðyrkju, landgræðslu og sem götutré. Nú höldum við áfram að segja frá þessari ættkvísl sem rækta mætti mun meira en nú er gert. Í þessum pistli fjöllum við um ættina og ættkvíslina sem elrið tilheyrir og segjum aðeins frá náttúrusögu ættkvíslarinnar. Við segjum einnig frá erfðaflæði innan ættkvíslarinnar og frá ýmsu smálegu. Flestar elritegundir, eins og þ

Í Innbænum á Akureyri eru mörg fögur tré, enda hófst trjárækt þar fyrir mjög mörgum árum. Hafa sum þessara trjáa ratað í þessa litlu...